NATO ve Türk dış politikası (NATO and Turkish foreign policy)

Citation preview

Pollmark Araştırma

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI TEMMUZ 2004

08 TEMMUZ 2004

Hoşdere Caddesi Halit Ziya Sokak 18/8 Çankaya ANKARA Pbx: 312.441 63 11 Fax: 312.441 99 68

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Pollmark 2 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

SUNUŞ “NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI” araştırması Ortadoğu Teknik Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Yusuf Ziya Özcan ve Prof. Dr. İhsan Dağı koordinatörlüğünde POLLMARK ARAŞTIRMA tarafından

hazırlanmıştır. Araştırma ekibi Metin Toprak,

İbrahim Dalmış ve Ertan Aydın’dan oluşmaktadır. Araştırmanın alan uygulaması Türkiye genelini temsilen İstanbul, İzmir, Adana, Ankara, Samsun, Erzurum, Diyarbakır il merkezlerinde 2-4 Temmuz 2004 tarihleri arasında toplam 1636 kişi ile yüzyüze görüşmeler yapılarak gerçekleştirilmiştir. Örneklem seçiminin son aşamasında cinsiyet ve yaş kotaları uygulanmış, analizlerde 3 Kasım 2002 milletvekili seçiminde oy verilen partiye göre ağırlıklandırılmış veriler kullanılmıştır.

POLLMARK ARAŞTIRMA

Pollmark 3 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Pollmark 4 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE’NİN AVRUPA BİRLİĞİ ÜYELİĞİ.................................................................................. 10 İKİNCİ BÖLÜM NATO İLE İLGİLİ KANAATLER VE İSTANBUL’DAKİ NATO ZİRVESİ ......................................... 22 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM BÜYÜK ORTADOĞU PROJESİ................................................................................................. 34 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM IRAK VE KUZEY IRAK SORUNLARI .......................................................................................... 43 BEŞİNCİ BÖLÜM FİLİSTİN – İSRAİL SORUNU ....................................................................................................... 49 ALTINCI BÖLÜM ESKİ DEP MİLLETVEKİLLERİNİN TAHLİYESİ VE TRT’DE FARKLI LEHÇELERDE YAYINA BAŞLANMASI ........................................................................................................................... 56 YEDİNCİ BÖLÜM ÇEŞİTLİ ETNİK GRUPLAR İLE İLGİLİ KANAATLER VE TÜRKİYE’NİN DOĞU-BATI ARASINDAKİ YERİ.................................................................................................................... 61 SEKİZİNCİ BÖLÜM SİYASİ PARTİLERİN DURUMU VE HÜKÜMETİN PERFORMANSI............................................ 70 DOKUZUNCU BÖLÜM ARAŞTIRMA BÖLGELERİ VE ÖRNEKLEMİN ÖZELLİKLERİ ..................................................... 76

Pollmark 5 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

GENEL BİR DEĞERLENDİRME 28-30 Haziran tarihleri arasında İstanbul’da yapılan NATO zirvesi vesilesiyle hem Türkiye’nin NATO içindeki rolü hem de genel dış politika konuları kamuoyu önünde geniş bir tartışma ortamı bulmuştur. Tartışmalara katkıda bulunmak, belli başlı dünya sorunları ve Türkiye’nin dış politika tercihleri konusunda kamuoyunun tutumunu belirlemek ve hükümetin performansını değerlendirmek üzere gerçekleştirilen bu araştırma, ayrıca dış politika konusunda kamuoyunun genel tutumunu yansıtarak karar alıcılara politika donesi sunmayı amaçlamaktadır. Dış politika yapımının toplumsal talep ve tutumlardan bağımsız olduğunu düşünmek mümkün değildir. Özellikle küreselleşme sürecinin geldiği nokta ve demokratikleşme düzeyi, hükümetleri dış politika yapımına ilişkin daha şeffaf, kamuoyu talep ve tutumlarına karşı daha duyarlı olmaya zorlamaktadır.

Hükümetlerin dış politika uygulamalarında kamuoyunu

etkileyici, hatta şekillendirici bir boyut bulunmakla birlikte kamuoyunun da genel dış politika yönelimlerinde, özellikle uzun vadeli strateji tayininde etkisi yadsınamaz.

Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye’nin hem iç hem de dış politikasını ilgilendiren son yıllardaki temel konu Avrupa Birliği üyeliği sürecidir. Bu konuda kamuoyunun AB üyeliği yönündeki desteği %73 düzeyinde devam etmektedir. Üyeliğe karşı duran kesimin oranı ise %21’dir. Son yıllarda yapılan kamuoyu araştırmaları dikkate alındığında aşağı yukarı bu oranlar düzeyinde yerleşik bir tutumun oluştuğu anlaşılmaktadır. AB’ye yönelik tutumda bazı siyasi partilerin seçmenleri arasında farklılaşmalar dikkati çekmektedir. Örneğin, AB üyeliği desteği genel kamuoyunda %73 iken AK Parti seçmeninde bu destek %79’a çıkmakta, en yüksek destek ise %88 ile DEHAP seçmeninden gelmektedir.

Pollmark 6 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

AB üyeliğine en az destek ise %55 ve %52 ile MHP ve SP tabanından gelmektedir. Bu, geleneksel sağ/milliyetçi/muhafazakar seçmenin AB üyeliğine

sıcak

bakmadığını

ortaya

koymaktadır.

Benzer

bir

sosyolojik/siyasal tabanı yansıtan AK Parti seçmeni arasında ise AB üyeliğine yönelik desteğin %79 olması dikkat çekicidir ve AK Parti’nin sağ/milliyetçi/muhafazakar

seçmeni

özelde

AB

ve

genelde

Batı

konusunda olumlu yönde etkilediği ve yönlendirdiği anlaşılmaktadır. Öte yandan DEHAP seçmeninin %88 ile AB üyeliğine destek vermesi son derece anlamlıdır. Öyle anlaşılmaktadır ki DEHAP’lılar AB sürecinde daha müreffeh ve özgür olacaklarına ilişkin güçlü bir kanaat taşımaktadır. Demokratikleşme ve insan hakları alanında AB süreci içinde atılan adımların olumlu etkileri görüldükçe DEHAP seçmeninin AB desteği de artacak veya pekişecektir. DEHAP seçmeninin bu desteği terör eylemlerine yeniden başlayan PKK-Kongra-Gel’e de bir cevap niteliğindedir. Terörün kendisi ve terör eylemlerine karşı alınacak olan tedbirler Türkiye’nin Kopenhag siyasal kriterlerine ulaşmasını, dolayısıyla da AB üyeliğini engelleyecektir. Kürt kimliğini siyasal tercihlerine yansıtanların böyle bir gelişmeyi tasvip etmeyecekleri ortadadır. Öte yandan, farklı dil ve lehçelerde yayın yapılmasının Türkiye’nin bütünlüğü

için

bir

tehdit

oluşturup

oluşturmadığına

ilişkin

soruya

kamuoyunun %62’si hayır cevabını vermektedir (evet diyenlerin oranı %31’dir). Bu, Türkiye kamuoyunun ‘Kürt Kimliği’nin görünürlüğüne ilişkin bir rahatsızlık taşımadığı, Kürtçe ile bölünme arasında zorunlu bir ilişki kurmadığı anlamına gelmektedir.

Türkiye ve NATO 1960’lı yılların sonunu hariç tutarsak NATO’nun varlığı, işlevi ve Türkiye’nin NATO içindeki yeri kamuoyu önünde pek tartışılmayan konular olarak kalmıştır. İstanbul zirvesi, gerek NATO karşıtı protestolar gerekse dünya liderlerinin Türkiye’ye gelişi üzerine medyanın ve kamuoyunun ilgisini çekmiştir. Bu bağlamda NATO’nun kamuoyu tarafından nasıl algılandığı

Pollmark 7 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

hem NATO, hem Türkiye açısından önem taşımaktadır. Kamuoyunun %48’i NATO hakkında olumlu, %36’sı ise olumsuz bir kanaat taşımaktadır. Zirve öncesinde ve süresince yapılan karşıt gösterilere ve yorumlara rağmen bu düzeyde bir olumluluk algısının, NATO’nun Soğuk Savaş döneminde Sovyetlere karşı Türkiye’ye sağladığı güvenliğin özel tarihiyle ilgisi olabilir. Türkiye’nin güvenliği için NATO’nun gerektiği görüşü hala yaygındır. Kamuoyunun %54’ü NATO’yu ülke güvenliği için yararlı bulmaktadır. Türkiye’nin NATO’dan çıkmasını savunan %29’luk gruba karşı %58’lik bir karşı grubun bulunması ilginçtir. Bu, iki noktaya işaret etmektedir: (i)NATO bir savunma örgütü olarak görülmektedir; (ii)Türkiye, güvenliği riskli bir ülke olarak bu savunma örgütüne gereksinim duymaktadır. Ancak

NATO’nun savunma dışı operasyonlarına sıcak bakılmamakta,

örneğin NATO’nun Irak ve Afganistan benzeri kriz bölgelerinde görev almasına %45’lik bir kesim karşı çıkarken; toplumun %35’i bu tür misyonları desteklemektedir.

Kriz

bölgelerine

NATO

çerçevesinde

Türk

askeri

birliklerinin de gönderilmesi durumunda hayırların oranı %51’e çıkmakta, destek ise %34’te kalmaktadır. Irak ordusuna NATO ülkeleri tarafından askeri eğitim verilmesi kararı da %44 tarafından olumsuzlanmakta, %34 oranında destek bulmaktadır. Bütün bu veriler, kamuoyunun NATO’yu kollektif bir savunma örgütü olarak görmek istediğini, Soğuk Savaş ve özellikle 11 Eylül sonrası NATO’ya yeni misyonlar yüklenerek daha aktif bir görev tanımı geliştirilmesini doğru bulmadığını anlatmaktadır. Bu tutum, Türkiye’nin de faaliyetlerine katılacağı daha aktif bir NATO’nun dünya barışına

hizmet

etmediği-etmeyeceği

(%51)

kanaatinden

kaynaklanabileceği gibi, belki de daha çok NATO’nun ABD çıkarlarına hizmet ettiğine ilişkin düşünceden kaynaklanmaktadır (NATO’nun ABD çıkarları için kullanıldığını düşünenlerin oranı %62’yi bulmaktadır).

Pollmark 8 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Ortadoğu’da Demokrasi? İstanbul’daki NATO zirvesi münasebetiyle yeniden gündeme gelen bir başka konu ABD yönetiminin geliştirerek G-8’lerin de desteğini aldığı, bölge ülkelerinin tedrici bir demokratik evrimini öngören Büyük Ortadoğu Projesidir (BOP). BOP’un başarısı için Ortadoğu’da kalıcı bir barışın kurulması gerektiği sıkça ifade edilmektedir. Barış olmadan demokrasinin kurumsallaşması ve özgürlüklerin yerleşmesi mümkün değildir; dolayısıyla, BOP’un başarısı barışın sağlanmasına bağlıdır. BOP bir Amerikan projesi olarak anılmakta, ancak, kamuoyunun %44’ü Ortadoğu’da barışın önündeki en büyük engel olarak ABD’yi görmektedir. ABD’yi %34 ile İsrail ve %3 ile Irak izlemektedir. Bu durumda BOP çerçevesinde Ortadoğu’da temsili rejimler kurulmasını, sivil toplumun güçlendirilmesini ve özgürlüklerin sağlanmasını savunur görünen ABD paradoksal olarak bütün bunların önündeki

en

büyük

engel

olarak

algılanmaktadır.

Zaten

Türkiye

kamuoyunun %72’si BOP hakkında olumsuz bir kanaate sahiptir. BOP dışında da Ortadoğu’da demokrasinin geleceği konusunda iyimser bir beklenti mevcut değildir. Ortadoğu’da demokrasinin yerleşmesini mümkün görenlerin oranı %32 iken, mümkün görmeyenler %51’dir. ABD’nin bölgeye demokrasi getirebileceğini düşünenlerin oranı ise sadece %16’dır. Ortadoğu’da demokrasinin geleceği konuşulduğunda İslam’la demokrasi arasında negatif bir ilişki olduğu sıkça öne sürülür. Türkiye kamuoyu ise Ortadoğu’da demokrasinin kurulmasında İslam’ın bir engel teşkil etmediği kanısındadır (%66).

İsrail’le Nereye? Son günlerde İsrail-Türkiye ilişkilerinde ciddi pürüzlerin ortaya çıktığını, yaklaşık 10 yıl önce başlayan ‘stratejik işbirliği’ sürecinin bir kriz döneminden geçmekte olduğunu görüyoruz. Yakınlaşmayı iki tarafın da birtakım stratejik hesaplarla

meşrulaştırdığı

malum.

Ancak

Pollmark 9 / 86

stratejik

işbirliklerinin

dahi

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

savunulabilir

moral/ahlaki

temellerinin

olması

gerekir.

Türkiye-İsrail

ilişkilerinde görülen krizin önemli bir nedeni budur. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın İsrail’in Filistin’e yönelik saldırılarını bir ‘devlet terörü’ olarak nitelemesini doğru bulanların oranı %88’dir. Bu, İsrail’in şiddet politikasının Türkiye kamuoyu tarafından desteklenmediğini, Türkiye başbakanının da kamuoyunun duygularına ve düşüncelerine tercüman olduğunu gösterir. Hükümetin İsrail’e ilişkin ‘mesafeli’ tutumunun arkasında çok büyük bir partilerüstü toplumsal destek vardır. Kamuoyunun %78’i Filistin ve İsrail arasındaki çatışmalarda Filistin’i haklı bulmakta, Türk hükümetinin de Filistinlilerin yanında yer almasını istemektedir (%68). Türkiye’nin, sorunun çözümünde İsrail’in yanında yer almasını isteyenlerin oranı sadece %2’dir. Türkiye

kamuoyunun

İsrail’le

gelişen

stratejik

işbirliğine

ilişkin

derin

kaygılarının ve eleştirilerinin olduğu anlaşılmaktadır. Türkiye’nin İsrail’le işbirliğine ihtiyacı olmadığını düşünenlerin oranı %75’i bulmakta, iki ülke arasında askeri işbirliği düzeyini düşürmek gerektiğini söyleyenler %60’a ulaşmaktadır. düzeyinde

Bu

sonuçlar,

tasarlamanın

Türkiye-İsrail

toplumsal

ilişkilerini

meşruiyetten

‘stratejik yoksun

ortaklık’ olacağını

göstermektedir. Öte yandan Türkiye kamuoyu, İsrail’in Türkiye’nin güvenliği açısından

da

sorunlu

bir

ülke

olduğu

kanısındadır. İsrail’in

PKK’yı

desteklediğini söyleyenlerin oranı %65’tir (bu görüşe katılmayanlar %13). 1990’ların ortalarında Türkiye-İsrail yakınlaşmasının ana gerekçelerinden birisinin PKK terörüne karşı işbirliği olarak nitelendiği hatırlanacak olursa, kamuoyunun mevcut algısı son derece ilginçtir ve önümüzdeki dönemde İsrail’le işbirliğini zorlaştıracak niteliktedir. Ayrıca Yahudilerle ilgili olarak Türkiye kamuoyunun %70 olumsuz bir kanaate sahip olması (Hıristiyanlara ilişkin %52’lik olumsuz kanaatle kıyaslandığında) sorunu biraz daha zorlaştırmaktadır. İsrail’in Türkiye’de ciddi bir imaj sorunu olduğu ortadadır ve bu durumda toplumu ve toplumsal tutumu by-pass ederek devlet kurumları arasında işbirliği ağları kurmak çözüm oluşturmaz, aksine Türkiye’de toplumu ve siyaseti gerer.

Pollmark 10 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Irak’ın Geleceği Ortadoğu’nun gündemdeki en önemli sorunu kuşkusuz Irak’ın işgalidir. Türkiye kamuoyu, işgale ilişkin başından beri geliştirdiği tutumda ısrarcı görünmektedir. ABD askerinin Irak’ta bulunmasına olumsuz bakanlar kamuoyunun %83’ünü oluşturmaktadır (olumlu bakanlar %9). Irak’ta ABD ve diğer koalisyon güçlerine yönelik saldırıları destekleyenlerin oranının %42’ye ulaşması dikkate değer bir veridir. İşgal meşru görülmemekte, direniş olumlu karşılanmaktadır. Irak’ın geleceğine ilişkin karamsar bir havanın bulunduğu gözlemlenmektedir. Oluşturulan yeni yönetimi olumlu bulanlar ancak %20’ye ulaşmakta, yeni yönetimin barış ve istikrarı kurabileceğini

düşünenler

ise

%18’de

kalmaktadır.

Türkiye’nin

Irak

konusunda ABD ile yakın işbirliğine girmesini isteyenler %25, buna karşı çıkanlar ise %60’tır. Bu, Türkiye kamuoyunun Irak’ta istikrarsızlık beklentisine rağmen bu ülkeye yönelik doğrudan müdahalelere sıcak bakmadığını ve de ABD’ye güvenmediğini göstermektedir.

Batı mı Doğu mu? AB mi ABD mi? Son ikiyüz yıldır Türkiye’de yaşamın tüm alanlarına damgasını vuran tartışma Batı ve Batılılaşma üzerine olmuştur. Gelinen noktada kamuoyu tercihini, biraz da pratik nedenlerle net olarak ortaya koymaktadır: Avrupa ile entegrasyon. Peki kavramsal olarak Batı ve Batı medeniyeti nasıl algılanmakta ve Türkiye burada nereye konuşlandırılmaktadır? Türkiye kamuoyunun genel olarak Batı medeniyeti konusundaki olumlu kanaati %54, olumsuz kanaati ise %30’dur. Türkiye’nin Batı medeniyeti içinde yer aldığını düşünenler %47, Doğu’da yer aldığını düşünenler ise %37’dir. Bu sonuç Türkiye’nin önümüzdeki dönemde de Batı ve Doğu ekseninde kimlik ve siyaset kırılmalarına devam edeceğini göstermektedir. Öte yandan Batı içinde Türkiye’nin AB’ye mi yoksa ABD’ye mi yakın olması gerektiğine ilişkin tartışmada kamuoyunun tercihi %52 ile AB yönündendir (ABD’ye yakın olmak gerektiğini söyleyenler %6).

Pollmark 11 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Pollmark 12 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

BİRİNCİ BÖLÜM

TÜRKİYE’NİN AVRUPA BİRLİĞİ ÜYELİĞİ

Pollmark 13 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

BİRİNCİ BÖLÜMÜN ÖZETİ TÜRKİYE’NİN AVRUPA BİRLİĞİ ÜYELİĞİ “Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne üye olmasıyla ilgili bir referandum yapılsa, siz hangi yönde oy kullanırsınız?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Türkiye’nin AB’ye üyeliği yönünde %73,4, Türkiye’nin AB’ye üye olmasına karşı %21,1, fikir belirtmeyen %5,5. “Sizce, AB üyeliği, Türkiye’nin geleceği bakımından ne kadar önemlidir?” sorusuna gelen cevapların dağılım şöyledir: Çok önemli %53,6, biraz önemli %18,8, ne önemli ne de önemsiz %4,3, pek önemli değil %8,7, hiç önemli değil %10,9, fikir belirtmeyen %3,7. “Sizce,

AB

üyeliği,

sizin

ve

çocuklarınızın

kişisel

geleceği

bakımından ne kadar önemlidir?” sorusuna gelen cevapların dağılım şöyledir: Çok önemli %55,4, biraz önemli %18,1, ne önemli ne de önemsiz %3,6, pek önemli değil %6,1, hiç önemli değil %13,0, fikir belirtmeyen %3,8. “Sizce, Türkiye Aralık ayında Avrupa Birliği’nden müzakere tarihi alabilecek mi?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %39,8, hayır %44,8, fikir belirtmeyen %15,3. Bu konuda iyimser olanların partililere göre dağılımı ise şöyledir: AK Partililer %48,6, CHP’liler %41,5, DYP’liler %70,5, MHP’liler %30,9, GP’liler %41,9, DEHAP’lılar %52,1, ANAP’lılar %50,0, SP’liler %24,0, diğer partililer %18,8, kararsızlar %33,0 ve hiçbir partiyi desteklemeyenler %21,1. “Aralık ayında Avrupa Birliği Türkiye’ye müzakere tarihi vermezse, size göre, Türkiye ne yapmalı?” sorusuna gelen cevaplara göre %35,6 Türkiye’nin AB’ye üye olmaya çalışmaktan vazgeçmeli, %44,7 Türkiye, Türk Cumhuriyetleriyle ayrı bir birlik kurmalı, %42,2 Türkiye, Müslüman ülkelerle ayrı bir birlik kurmalı, %34,4 Türkiye, farklı bölgesel

Pollmark 14 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

birlikteliklere yönelmeli, %%16,3 Türkiye, AB’nin önereceği özel statüyü kabul etmeli, %54,4 ise Türkiye, gelecek yıllarda yeniden müzakere tarihi almaya çalışmalı demektedir. “Sizce, Türkiye mevcut koşullarıyla AB’ye girmeye hazır mı?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %37,0, hayır %55,0, fikir belirtmeyen %8,0. “Sizce, ekonomideki sorunlar ve Avrupa ülkelerine göre daha fakir olmamız, Türkiye’nin AB’ye üye olmasını engelliyor mu?” sorusuna araştırmaya katılanların %67’si evet demiştir. “Sizce, demokrasimizin tam olarak yerleşmemesi, Türkiye’nin AB’ye üye olmasını engelliyor mu?” sorusuna araştırmaya katılanların %66,1’i evet demiştir. “Sizce, ülkemizde insan hakları ihlallerinin yaygın olması, Türkiye’nin AB’ye

üye

olmasını

engelliyor

mu?”

sorusuna

araştırmaya

katılanların %69,6’sı evet demiştir. “Sizce, Kıbrıs sorunu ve bu sorunda Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi ile karşı tarafta oluşumuz, Türkiye’nin AB’ye üye olmasını engelliyor mu?” sorusuna araştırmaya katılanların %55,1’i evet demiştir. “Sizce, Avrupa ülkelerinden farklı bir tarihe ve dine sahip olmamız, Türkiye’nin AB’ye üye olmasını engelliyor mu?” sorusuna araştırmaya katılanların %66,6’sı evet demiştir. “Sizce, ülkemizin nüfusunun büyük olması, Türkiye’nin AB’ye üye olmasını engelliyor mu?” sorusuna araştırmaya katılanların %52,2’si evet demiştir. “Sizce, AB üyesi ülkelerin bir çoğunun Türkiye aleyhine önyargılı olması, Türkiye’nin AB’ye üye olmasını engelliyor mu?” sorusuna araştırmaya katılanların %72,3’ü evet demiştir.

Pollmark 15 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

“Sizce, Avrupa Birliği ve ABD arasında bir çıkar çatışması var mı?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %68,8, hayır %13,0, fikir belirtmeyen %18,3. “Sizce, Türkiye Avrupa Birliği’ne mi yoksa ABD’ye mi daha yakın olmalıdır?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: AB’ye yakın olmalıdır %51,8, ABD’ye yakın olmalıdır %6,1, her ikisine de yakın olmalıdır %17,9, ikisine de yakın olmamalıdır %24,1.

Aşağıda konuyla ilgili daha detaylı tablo ve grafikler yer almaktadır.

Pollmark 16 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne üye olmasıyla ilgili bir referandum yapılsa, siz hangi yönde oy kullanırsınız? 0,0

50,0

100,0

ÜYELİK YÖNÜNDE

73,4

21,1

ÜYELİĞE KARŞI

FİKRİM YOK

5,5

Partililere göre dağılım

ÜYELİK YÖNÜNDE %

ÜYELİĞE KARŞI %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

79,1

15,9

4,9

100,0

CHP

72,7

22,2

5,2

100,0

DYP

72,2

18,3

9,4

100,0

MHP

55,3

37,2

7,4

100,0

GP

69,8

30,2

0,0

100,0

DEHAP

87,8

12,2

0,0

100,0

ANAP

73,7

26,3

0,0

100,0

SP

52,0

36,0

12,0

100,0

Diğer

50,0

50,0

0,0

100,0

Kararsız

79,0

16,6

4,4

100,0

Hiçbiri

59,6

29,8

10,5

100,0

Pollmark 17 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne üye olmasıyla ilgili bir referandum yapılsa, siz hangi yönde oy kullanırsınız? Demografik özelliklere göre dağılım

ÜYELİK YÖNÜNDE %

ÜYELİĞE KARŞI %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

Kadın

72,5

20,6

6,9

100,0

Erkek

73,7

22,3

4,0

100,0

18-25

72,1

24,7

3,3

100,0

26-35

73,9

21,2

4,9

100,0

36-45

74,3

20,0

5,7

100,0

46-60

74,7

18,8

6,5

100,0

61 ve üstü

66,7

19,7

13,6

100,0

Mezun değil

68,8

18,8

12,5

100,0

İlkokul

73,8

20,2

6,1

100,0

Ortaokul

72,3

21,3

6,4

100,0

Lise

73,7

22,1

4,2

100,0

Üniversite

73,7

23,3

3,1

100,0

Lisansüstü

71,4

28,6

0,0

100,0

CİNSİYET

YAŞ GRUBU

EĞİTİM

Pollmark 18 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce AB üyeliği, Türkiye’nin geleceği bakımından ne kadar önemlidir? 0,0

50,0

100,0 53,6

ÇOK ÖNEMLİDİR 18,8

BİRAZ ÖNEMLİDİR NE ÖNEMLİ NE ÖNEMSİZDİR

4,3 8,7

PEK ÖNEMLİ DEĞİLDİR

10,9

HİÇ ÖNEMLİ DEĞİLDİR 3,7

FİKRİM YOK

Sizce AB üyeliği, sizin ve çocuklarınızın kişisel geleceği bakımından ne kadar önemlidir? 0,0

50,0 55,4

ÇOK ÖNEMLİDİR 18,1

BİRAZ ÖNEMLİDİR NE ÖNEMLİ NE ÖNEMSİZDİR PEK ÖNEMLİ DEĞİLDİR

3,6 6,1 13,0

HİÇ ÖNEMLİ DEĞİLDİR FİKRİM YOK

100,0

3,8

Pollmark 19 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce Türkiye Aralık ayında Avrupa Birliği’nden müzakere tarihi alabilecek mi? 0,0

50,0

EVET

39,8

44,8

HAYIR

FİKRİM YOK

100,0

15,3

Partililere göre dağılım

EVET %

HAYIR %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

48,6

36,4

15,0

100,0

CHP

41,5

49,2

9,3

100,0

DYP

50,5

35,0

14,5

100,0

MHP

30,9

60,6

8,5

100,0

GP

41,9

30,2

27,9

100,0

DEHAP

52,1

34,2

13,7

100,0

ANAP

50,0

35,0

15,0

100,0

SP

24,0

56,0

20,0

100,0

Diğer

18,8

81,3

0,0

100,0

Kararsız

33,0

47,0

20,0

100,0

Hiçbiri

21,1

59,2

19,7

100,0

Pollmark 20 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Aralık ayında Avrupa Birliği Türkiye’ye müzakere tarihi vermezse, size göre, Türkiye ne yapmalı? Soruya birden fazla cevap verilmiştir. Bundan dolayı toplam %100’ü geçmektedir.

0

50

Avrupa Birliği’ne üye olmaya çalışmaktan vazgeçmeli

35,6

Türk Cumhuriyetleriyle birlikte ayrı bir birlik kurmalı

44,7

Müslüman ülkelerle ayrı bir birlik kurmalı

42,2

Farklı bölgesel birlikteliklere yönelmeli

AB’nin önereceği özel statü’yü kabul etmeli

100

34,4

16,3

Gelecek yıllarda yeniden müzakere tarihi almaya çalışmalı

54,4

Pollmark 21 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce, Türkiye mevcut koşullarıyla Avrupa Birliği’ne girmeye hazır mı? 0,0

50,0

EVET

37,0

55,0

HAYIR

FİKRİM YOK

100,0

8,0

Partililere göre dağılım

EVET %

HAYIR %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

45,5

45,0

9,5

100,0

CHP

32,1

65,8

2,1

100,0

DYP

40,0

42,2

17,8

100,0

MHP

31,6

63,2

5,3

100,0

GP

34,9

65,1

0,0

100,0

DEHAP

37,8

54,1

8,1

100,0

ANAP

57,9

42,1

0,0

100,0

SP

40,0

40,0

20,0

100,0

Diğer

18,8

81,3

0,0

100,0

Kararsız

36,2

53,1

10,7

100,0

Hiçbiri

21,9

70,6

7,5

100,0

Pollmark 22 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce, aşağıda sıralanan faktörler, Türkiye’nin AB’ye üye olmasını engelliyor mu? Soruya birden fazla cevap verilmiştir. Bundan dolayı toplam %100’ü geçmektedir.

0,0

50,0

100,0

Ekonomideki sorunlar ve Avrupa ülkelerine kıyasla daha fakir olmamız

67,0

Demokrasimizin tam olarak yerleşmemesi

66,1

Ülkemizde insan hakları ihlallerinin yaygın olması

69,6

Kıbrıs sorunu ve bu sorunda Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi ile karşı tarafta oluşumuz

55,1

Avrupa ülkelerinden farklı bir tarihe ve dine sahip olmamız

66,6

Ülkemizin nüfusunun büyük olması

52,2

AB üyesi ülkelerin birçoğunun Türkiye aleyhine önyargılı olması

72,3

Pollmark 23 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce, Avrupa Birliği ile ABD arasında bir çıkar çatışması var mı? 0,0

50,0

100,0

EVET

68,8

13,0

HAYIR

FİKRİM YOK

18,3

Sizce, Türkiye Avrupa Birliği’ne mi yoksa ABD’ye mi daha yakın olmalıdır? 0,0

50,0 51,8

AVRUPA BİRLİĞİ'NE

ABD'YE

HER İKİSİNE DE

HİÇBİRİNE

6,1

17,9

24,1

Pollmark 24 / 86

100,0

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

İKİNCİ BÖLÜM

NATO İLE İLGİLİ KANAATLER VE İSTANBUL’DAKİ NATO ZİRVESİ

Pollmark 25 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

İKİNCİ BÖLÜMÜN ÖZETİ NATO İLE İLGİLİ KANAATLER VE İSTANBUL’DAKİ NATO ZİRVESİ “NATO ile ilgili genel olarak nasıl bir kanaate sahipsiniz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Olumlu %47,8, olumsuz %36,3, fikir belirtmeyen %16,0. NATO ile ilgili olumlu kanaat belirtenlerin partililere göre dağılımı ise şöyledir: AK Partililer %60,5, CHP’liler %46,6, DYP’liler %52,3, MHP’liler %52,1, GP’liler %31,8, DEHAP’lılar %12,0, ANAP’lılar %55,0, SP’liler %29,2, diğer partililer %31,3, kararsızlar %46,9, hiçbir partiyi desteklemeyenler %33,3. “Sizce, NATO dünya barışına hizmet ediyor mu?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %35,0, hayır %50,8, fikir belirtmeyen %14,2. “Sizce, NATO ABD’nin kendi çıkarları için kullandığı bir örgüt müdür?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %61,6, hayır %20,3, fikir belirtmeyen %18,1. “Türkiye’nin NATO şemsiyesi altında bulunmasını ülke güvenliği açısından yararlı buluyor musunuz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %54,2, hayır %31,0, fikir belirtmeyen %14,8. NATO’nun ülke güvenliği açısından yararlı olduğunu belirtenlerin partililere göre dağılımı ise şöyledir: AK Partililer %65,6, CHP’liler %53,6, DYP’liler %71,1, MHP’liler %54,3, GP’liler %40,9, DEHAP’lılar %17,6, ANAP’lılar %52,6, SP’liler %29,2, diğer partililer %47,1, kararsızlar %51,9, hiçbir partiyi desteklemeyenler %44,3. “Sizce, Türkiye NATO’dan çıkmalı mı?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %28,8, hayır %57,6, fikir belirtmeyen %13,6. Türkiye NATO’dan çıkmalı diyenlerin partililere göre dağılımı ise şöyledir: AK Partililer %19,0, CHP’liler %40,7, DYP’liler %20,5, MHP’liler

Pollmark 26 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

%30,1, GP’liler %36,4, DEHAP’lılar %55,4, ANAP’lılar %15,0, SP’liler %62,5,

diğer

partililer

%43,8,

kararsızlar

%21,0,

hiçbir

partiyi

desteklemeyenler %38,6. “Sizce, Dünya’da NATO’ya alternatif bir oluşuma ihtiyaç var mı?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %26,1, hayır %57,6, fikir belirtmeyen %13,6. “Sizce, NATO’ya Türkiye’den başka diğer İslam ülkeleri de katılmalı mı?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %55,5, hayır %28,5, fikir belirtmeyen %16,0. “Türkiye’nin

NATO

zirvesine

ev

sahipliği

yapmasını

nasıl

karşılıyorsunuz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Olumlu %67,1, olumsuz %23,3, fikir belirtmeyen %9,6. “Sizce, İstanbul’da yapılan NATO zirvesi başarılı geçti mi?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %54,5, hayır %22,3, fikir belirtmeyen %23,2. “İstanbul’da yapılan NATO zirvesinde Irak’ta kurulan yeni hükümete bağlı askerlere, NATO üyesi ülkeler tarafından askeri eğitim verilmesi kararlaştırıldı. Siz bu kararı onaylıyor musunuz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %33,5, hayır %43,5, fikir belirtmeyen %22,9. “NATO’nun

Irak

ve

Afganistan

benzeri

kriz

bölgelerinde

görevlendirilmesini onaylıyor musunuz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %35,3, hayır %45,3, fikir belirtmeyen %19,4. “NATO’nun kriz bölgelerinde görev alması durumunda, Türkiye’de askeri birlikleriyle katılmalı mı?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %34,3, hayır %50,6, fikir belirtmeyen %15,1. Aşağıda konuyla ilgili daha detaylı tablo ve grafikler yer almaktadır.

Pollmark 27 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

NATO ile ilgili genel olarak nasıl bir kanaate sahipsiniz? 0,0

50,0

OLUMLU

47,8

36,3

OLUMSUZ

FİKRİM YOK

100,0

16,0

Partililere göre dağılım

OLUMLU %

OLUMSUZ %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

60,5

25,6

13,9

100,0

CHP

46,6

45,6

7,8

100,0

DYP

52,3

38,6

9,1

100,0

MHP

52,1

36,2

11,7

100,0

GP

31,8

52,3

15,9

100,0

DEHAP

12,0

60,0

28,0

100,0

ANAP

55,0

45,0

0,0

100,0

SP

29,2

45,8

25,0

100,0

Diğer

31,3

68,8

0,0

100,0

Kararsız

46,9

28,4

24,7

100,0

Hiçbiri

33,3

48,2

18,4

100,0

Pollmark 28 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce, NATO dünya barışına hizmet ediyor mu? 0,0

50,0

EVET

100,0

35,0

50,8

HAYIR

FİKRİM YOK

14,2

Sizce, NATO ABD’nin kendi çıkarları için kullandığı bir örgüt müdür? 0,0

50,0

EVET

HAYIR

FİKRİM YOK

100,0

61,6

20,3

18,1

Pollmark 29 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Türkiye’nin NATO şemsiyesi altında bulunmasını ülke güvenliği açısından yararlı buluyor musunuz? 0,0

50,0

EVET

54,2

31,0

HAYIR

FİKRİM YOK

100,0

14,8

Partililere göre dağılım

EVET %

HAYIR %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

65,6

20,3

14,1

100,0

CHP

53,6

38,1

8,2

100,0

DYP

71,1

15,6

13,3

100,0

MHP

54,3

43,6

2,1

100,0

GP

40,9

40,9

18,2

100,0

DEHAP

17,6

58,1

24,3

100,0

ANAP

52,6

47,4

0,0

100,0

SP

29,2

58,3

12,5

100,0

Diğer

47,1

47,1

5,9

100,0

Kararsız

51,9

23,7

24,4

100,0

Hiçbiri

44,3

40,4

15,4

100,0

Pollmark 30 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce, Türkiye NATO’dan çıkmalı mı? 0,0

50,0

EVET

28,8

57,6

HAYIR

FİKRİM YOK

100,0

13,6

Partililere göre dağılım

EVET %

HAYIR %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

19,0

68,0

13,0

100,0

CHP

40,7

52,6

6,7

100,0

DYP

20,5

63,6

15,9

100,0

MHP

30,1

63,4

6,5

100,0

GP

36,4

52,3

11,4

100,0

DEHAP

55,4

21,6

23,0

100,0

ANAP

15,0

65,0

20,0

100,0

SP

62,5

16,7

20,8

100,0

Diğer

43,8

50,0

6,3

100,0

Kararsız

21,0

57,2

21,8

100,0

Hiçbiri

38,6

51,3

10,1

100,0

Pollmark 31 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce, Dünya’da NATO’ya alternatif bir oluşuma ihtiyaç var mı? 0,0

50,0

EVET

100,0

26,1

57,6

HAYIR

FİKRİM YOK

13,6

Sizce, NATO’ya Türkiye’den başka diğer İslam ülkeleri de katılmalı mı? 0,0

50,0

EVET

55,5

28,5

HAYIR

FİKRİM YOK

100,0

16,0

Pollmark 32 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Türkiye’nin NATO zirvesine ev sahipliği yapmasını nasıl karşılıyorsunuz? 0,0

50,0

OLUMLU

67,1

23,3

OLUMSUZ

FİKRİM YOK

100,0

9,6

Partililere göre dağılım

OLUMLU %

OLUMSUZ %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

78,8

13,7

7,5

100,0

CHP

61,3

31,4

7,2

100,0

DYP

79,5

15,9

4,5

100,0

MHP

69,9

26,9

3,2

100,0

GP

47,7

47,7

4,5

100,0

DEHAP

26,7

49,3

24,0

100,0

ANAP

70,0

30,0

0,0

100,0

SP

38,5

50,0

11,5

100,0

Diğer

37,5

62,5

0,0

100,0

Kararsız

69,6

13,7

16,7

100,0

Hiçbiri

59,8

31,0

9,2

100,0

Pollmark 33 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce, İstanbul’da yapılan NATO zirvesi başarılı geçti mi? 0,0

50,0

EVET

100,0

54,5

22,3

HAYIR

FİKRİM YOK

23,2

Partililere göre dağılım

EVET %

HAYIR %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

66,8

13,0

20,1

100,0

CHP

49,2

34,7

16,1

100,0

DYP

90,9

4,5

4,5

100,0

MHP

57,4

28,7

13,8

100,0

GP

32,6

39,5

27,9

100,0

DEHAP

41,9

31,1

27,0

100,0

ANAP

70,0

15,0

15,0

100,0

SP

36,0

40,0

24,0

100,0

Diğer

31,3

50,0

18,8

100,0

Kararsız

50,2

16,6

33,2

100,0

Hiçbiri

37,6

31,9

30,6

100,0

Pollmark 34 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

İstanbul’da yapılan NATO zirvesinde Irak’ta kurulan yeni hükümete bağlı askerlere, NATO üyesi ülkeler tarafından askeri eğitim verilmesi kararlaştırıldı.Siz bu kararı onaylıyor musunuz? 0,0

50,0

EVET

100,0

33,5

43,5

HAYIR

FİKRİM YOK

22,9

NATO’nun Irak ve Afganistan benzeri kriz bölgelerinde görevlendirilmesini onaylıyor musunuz? 0,0

50,0

EVET

35,3

45,3

HAYIR

FİKRİM YOK

19,4

Pollmark 35 / 86

100,0

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

NATO’nun kriz bölgelerinde görev alması durumunda, Türkiye’de askeri birlikleriyle katılmalı mı? 0,0

50,0

EVET

100,0

34,3

50,6

HAYIR

FİKRİM YOK

15,1

Partililere göre dağılım

EVET %

HAYIR %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

43,3

40,0

16,6

100,0

CHP

34,5

58,2

7,2

100,0

DYP

37,8

55,6

6,7

100,0

MHP

33,7

50,5

15,8

100,0

GP

34,9

62,8

2,3

100,0

DEHAP

8,1

75,7

16,2

100,0

ANAP

40,0

45,0

15,0

100,0

SP

28,0

60,0

12,0

100,0

Diğer

25,0

75,0

0,0

100,0

Kararsız

29,3

47,0

23,7

100,0

Hiçbiri

26,8

60,1

13,2

100,0

Pollmark 36 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

BÜYÜK ORTADOĞU PROJESİ

Pollmark 37 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

ÜÇÜNCÜ BÖLÜMÜN ÖZETİ BÜYÜK ORTADOĞU PROJESİ “Sizce, Ortadoğu’da demokrasinin yerleşmesi mümkün mü?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %31,9, hayır %51,4, fikir belirtmeyen %16,7. “Sizce, Ortadoğu’da demokrasinin kurulmasının önünde İslam dini bir engel teşkil ediyor mu?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %22,7, hayır %65,8, fikir belirtmeyen %11,5. “Sizce, ABD, bölge ülkelerine rağmen, Ortadoğu’ya demokrasi getirebilir mi?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %15,8, hayır %68,5, fikir belirtmeyen %15,7. Araştırmaya katılanların %23,8’i Büyük Ortadoğu Projesi hakkında bilgi sahibi olduğunu, %76,2’si ise bu proje hakkında bilgi sahibi olmadığını belirtmiştir. Büyük Ortadoğu Projesi’ni bildiğini belirtenlere sorulan “Büyük Ortadoğu Projesi hakkında nasıl bir kanaate sahipsiniz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Olumlu %23,5, olumsuz %72,2, fikir belirtmeyen %4,3. Büyük Ortadoğu Projesi’ni bildiğini belirtenlere sorulan “Büyük Ortadoğu Projesi’nin hayata geçirilmesi mümkün mü?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %34,1, hayır %52,8, fikir belirtmeyen %13,1. “Sizce, Dünya barışı için en büyük tehdit nedir?” sorusuna verilen cevapların dağılımı şöyledir: ABD %33,8, terör %20,4, savaşlar %7,5, İsrail %4,0, ekonomik çıkarların çatışması %3,8, silahlanma %2,8, emperyalizm/sömürgecilik %2,4, sosyal adaletsizlik %1,6, küreselleşme

Pollmark 38 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

%1,5, nükleer silahlar %1,5, doğal kaynaklara hakim olma çabası %1,4, diğer %6,2, fikir belirtmeyen %13,2. “Sizce Ortadoğu’da kalıcı bir barışın sağlanmasının önündeki en büyük engel hangi ülkedir?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: ABD %43,8, İsrail %34,2, Irak %2,9, diğer %2,3, fikir belirtmeyen %16,8.

Aşağıda konuyla ilgili daha detaylı tablo ve grafikler yer almaktadır.

Pollmark 39 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce Ortadoğu’da demokrasinin yerleşmesi mümkün mü? 0,0

50,0

EVET

100,0

31,9

51,4

HAYIR

FİKRİM YOK

16,7

Sizce Ortadoğu’da demokrasinin kurulmasının önünde İslam dini bir engel teşkil ediyor mu? 0,0

50,0

EVET

22,7

65,8

HAYIR

FİKRİM YOK

100,0

11,5

Pollmark 40 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce, ABD bölge ülkelerine rağmen, Ortadoğu’ya demokrasi getirebilir mi? 0,0

EVET

50,0

15,8

68,5

HAYIR

FİKRİM YOK

100,0

15,7

Büyük Ortadoğu Projesi (BOP) hakkında bilginiz var mı? 0,0

EVET

50,0

100,0

23,8

HAYIR

76,2

Pollmark 41 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Büyük Ortadoğu Projesi (BOP) hakkında genel olarak nasıl bir kanaate sahipsiniz? BOP hakkında bilgi sahibi olanlara sorulmuştur.

0,0

50,0

OLUMLU

23,5

72,2

OLUMSUZ

FİKRİM YOK

100,0

4,3

Partililere göre dağılım

OLUMLU %

OLUMSUZ %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

30,4

65,7

3,9

100,0

CHP

18,4

81,6

0,0

100,0

DYP

20,0

80,0

0,0

100,0

MHP

11,1

88,9

0,0

100,0

GP

45,5

45,5

9,1

100,0

DEHAP

16,7

79,2

4,2

100,0

SP

11,1

88,9

0,0

100,0

Diğer

0,0

90,9

9,1

100,0

Kararsız

26,2

63,1

10,8

100,0

Hiçbiri

18,6

78,0

3,4

100,0

Pollmark 42 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce, Büyük Ortadoğu Projesi (BOP)’nin hayata geçirilmesi mümkün mü? BOP hakkında bilgi sahibi olanlara sorulmuştur.

0,0

50,0

EVET

34,1

52,8

HAYIR

FİKRİM YOK

100,0

13,1

Partililere göre dağılım

EVET %

HAYIR %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

36,3

52,0

11,8

100,0

CHP

36,0

58,0

6,0

100,0

DYP

0,0

80,0

20,0

100,0

MHP

46,2

46,2

7,7

100,0

GP

36,4

36,4

27,3

100,0

DEHAP

30,4

52,2

17,4

100,0

SP

33,3

66,7

0,0

100,0

Diğer

16,7

66,7

16,7

100,0

Kararsız

31,8

47,0

21,2

100,0

Hiçbiri

39,0

50,8

10,2

100,0

Pollmark 43 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce, Dünya barışı için en büyük tehdit nedir? Açık uçlu soruya verilen cevaplardan derlenmiştir.

% ABD

33,8

Terör

20,4

Savaşlar

7,5

İsrail

4,0

Ekonomik çıkarların çatışması

3,8

Silahlanma

2,8

Emperyalizm / Sömürgecilik

2,4

Sosyal adaletsizlik

1,6

Küreselleşme

1,5

Nükleer silahlar

1,5

Doğal kaynaklara hakimiyet çabası

1,4

Diğer

6,2

Fikir belirtmeyen

13,2

TOPLAM

100,0

Pollmark 44 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce, Ortadoğu’da kalıcı bir barışın sağlanmasının önündeki en büyük engel hangi ülkedir? Açık uçlu soruya verilen cevaplardan derlenmiştir.

DİĞER %2,3

FİKİR BELİRTMEYEN %16,8

IRAK % 2,9

İSRAİL % 34,2

ABD %43,8

Pollmark 45 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Pollmark 46 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

IRAK VE KUZEY IRAK SORUNLARI

Pollmark 47 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

DÖRDÜNCÜ BÖLÜMÜN ÖZETİ IRAK VE KUZEY IRAK SORUNLARI “Bugün ABD askerlerinin Irak’ta bulunmasını nasıl karşılıyorsunuz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Olumlu %8,6, olumsuz %83,2, fikir belirtmeyen %8,2. “Irak’ta

ABD

ve

müttefik

askerlerine

yönelik

saldırıları

nasıl

karşılıyorsunuz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Olumlu %42,4, olumsuz %43,6, fikir belirtmeyen %13,9. “Irak’ta yeni kurulan devlet yönetimini nasıl buluyorsunuz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Olumlu %19,8, olumsuz %46,0, fikir belirtmeyen %34,2. “Sizce, yeni Irak yönetimi ülkesinde istikrar, barış ve güven ortamını sağlayabilecek mi?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %18,1, hayır %54,9, fikir belirtmeyen %27,0. “Türkiye’nin Irak konusunda izlediği politikayı genel olarak nasıl buluyorsunuz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Başarılı %45,6, başarısız %39,2, fikir belirtmeyen %15,2. “Sizce, Türkiye Irak konusunda ABD ile daha yakın bir işbirliğine gitmeli mi?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %25,3, hayır %60,4, fikir belirtmeyen %14,4. “Sizce, Kuzey Irak’ta bağımsız bir Kürt devleti kurulacak mı?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %30,1, hayır %49,6, fikir belirtmeyen %20,3. “Sizce, Kuzey Irak’ta kurulacak bağımsız bir Kürt devleti Türkiye’nin de parçalanmasına yol açabilir mi?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %50,7, hayır %37,7, fikir belirtmeyen %11,7.

Pollmark 48 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Bugün,ABD askerlerinin Irak’ta bulunmasını nasıl karşılıyorsunuz? 0,0

OLUMLU

50,0

100,0

8,6

83,2

OLUMSUZ

FİKRİM YOK

8,2

Irak’ta, ABD ve müttefik askerlerine yönelik saldırıları nasıl karşılıyorsunuz? 0,0

50,0

OLUMLU

42,4

43,6

OLUMSUZ

FİKRİM YOK

13,9

Pollmark 49 / 86

100,0

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Irak’ta yeni kurulan devlet yönetimini nasıl buluyorsunuz? 0,0

OLUMLU

50,0

100,0

19,8

46,0

OLUMSUZ

FİKRİM YOK

34,2

Sizce, yeni Irak yönetimi ülkesinde istikrar barış ve güven ortamını sağlayabilecek mi? 0,0

EVET

50,0

18,1

54,9

HAYIR

FİKRİM YOK

100,0

27,0

Pollmark 50 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Türkiye’nin Irak konusunda izlediği politikayı genel olarak nasıl buluyorsunuz?

Partilere göre dağılım 0,0

50,0

BAŞARILI

100,0

45,6

39,2

BAŞARISIZ

FİKRİM YOK

15,2

Sizce, Türkiye Irak konusunda ABD ile daha yakın bir işbirliğine gitmeli mi?

Partilere göre dağılım 0,0

50,0

EVET

25,3

60,4

HAYIR

FİKRİM YOK

100,0

14,4

Pollmark 51 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce, Kuzey Irak’ta bağımsız bir Kürt Devleti kurulacak mı? 0,0

50,0

EVET

100,0

30,1

49,6

HAYIR

FİKRİM YOK

20,3

Sizce, Kuzey Irak’ta kurulacak bağımsız bir Kürt Devleti Türkiye’nin de parçalanmasına yol açabilir mi? 0,0

50,0

EVET

50,7

37,7

HAYIR

FİKRİM YOK

11,7

Pollmark 52 / 86

100,0

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

BEŞİNCİ BÖLÜM

FİLİSTİN – İSRAİL SORUNU

Pollmark 53 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

BEŞİNCİ BÖLÜMÜN ÖZETİ FİLİSTİN – İSRAİL SORUNU “Filistin

ve

İsrail

arasındaki

çatışmalarda

hangi

tarafı

haklı

buluyorsunuz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Filistin’i haklı bulan %77,7, İsrail’i haklı bulan %4,2, fikir belirtmeyen %18,0. “Sizce, Türkiye Filistin-İsrail meselesinde hangi tarafın yanında yer almalı?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Filistin’in yanında yer almalı %67,7, İsrail’in yanında yer almalı %2,3, tarafsız kalmalı %21,7, fikir belirtmeyen %8,4. “Türkiye’nin

Filistin-İsrail

meselesinde

bugün

izlediği

politikayı

başarılı buluyor musunuz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %37,7, hayır %42,4, fikir belirtmeyen %19,9. “Başbakan Tayyip Erdoğan, İsrail’in Filistin’e dönük saldırılarını bir ‘devlet terörü’ olarak nitelendirdi. Siz bu görüşe katılıyor musunuz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %81,7, hayır %8,8, fikir belirtmeyen %9,5. “Sizce, Türkiye’nin İsrail ile işbirliğine ihtiyacı var mı?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %12,7, hayır %75,2, fikir belirtmeyen %12,1. “Sizce, Türkiye İsrail ile işbirliğini geliştirmeli mi?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %23,1, hayır %62,1, fikir belirtmeyen %14,8. “Sizce, Türkiye İsrail ile yürüttüğü askeri işbirliğinin düzeyini düşürmeli mi?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %60,4, hayır %17,8, fikir belirtmeyen %21,8.

Pollmark 54 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

“Sizce, İsrail Kuzey Irak’ta bağımsız bir Kürt devletinin kurulmasını destekler mi?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %62,5, hayır %15,6, fikir belirtmeyen %21,9. “Sizce, İsrail PKK’yı destekliyor mu?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Evet %65,0, hayır %12,9, fikir belirtmeyen %22,0.

Aşağıda konuyla ilgili daha detaylı tablo ve grafikler yer almaktadır.

Pollmark 55 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Filistin ve İsrail arasındaki çatışmalarda hangi tarafı haklı buluyorsunuz? 0,0

50,0

100,0

FİLİSTİN

İSRAİL

77,7

4,2

FİKRİM YOK

18,0

Sizce, Türkiye Filistin-İsrail meselesinde hangi tarafın yanında yer almalı? 0,0

50,0 67,7

FİLİSTİN'İN YANINDA

İSRAİL'İN YANINDA

2,3

21,7

TARAFSIZ KALMALI

FİKRİM YOK

100,0

8,4

Pollmark 56 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Türkiye’nin Filistin-İsrail meselesinde bugün izlediği politikayı başarılı buluyor musunuz? 0,0

50,0

EVET

100,0

37,7

42,4

HAYIR

FİKRİM YOK

19,9

Başbakan R.Tayyip Erdoğan, İsrail’in Filistin’e dönük saldırılarını bir ‘devlet terörü’ olarak nitelendirdi.Siz bu görüşe katılıyor musunuz? 0,0

50,0

EVET

100,0

81,7

HAYIR

8,8

FİKRİM YOK

9,5

Pollmark 57 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce, Türkiye’nin İsrail ile işbirliğine ihtiyacı var mı? 0,0

EVET

50,0

100,0

12,7

75,2

HAYIR

FİKRİM YOK

12,1

Sizce, Türkiye İsrail ile ilişkilerini geliştirmeli mi? 0,0

50,0

100,0

23,1

EVET

62,1

HAYIR

14,8

FİKRİM YOK

Sizce Türkiye İsrail ile yürüttüğü askeri işbirliğinin düzeyini düşürmeli mi? 0,0

50,0

60,4

EVET

HAYIR

FİKRİM YOK

100,0

17,8

21,8

Pollmark 58 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce İsrail Kuzey Irak’ta bağımsız bir Kürt devletinin kurulmasını destekler mi? 0,0

50,0

EVET

100,0

62,5

15,6

HAYIR

FİKRİM YOK

21,9

Sizce, İsrail PKK’yı destekliyor mu? 0,0

50,0

EVET

HAYIR

FİKRİM YOK

100,0

65,0

12,9

22,0

Pollmark 59 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Pollmark 60 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

ALTINCI BÖLÜM

ESKİ DEP MİLLETVEKİLLERİNİN TAHLİYESİ VE TRT’DE FARKLI LEHÇELERDE YAYINA BAŞLANMASI

Pollmark 61 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

ALTINCI BÖLÜMÜN ÖZETİ ESKİ DEP MİLLETVEKİLLERİNİN TAHLİYE EDİLMESİ VE TRT’DE FARKLI LEHÇELERDE YAYINA BAŞLANMASI “Eski DEP milletvekilleri Leyla Zana ve arkadaşlarının Yargıtay tarafından tutukluluk hallerinin kaldırılarak serbest bırakılmalarını nasıl karşılıyorsunuz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Olumlu bulan %38,1, olumsuz bulan %47,1, fikir belirtmeyen %14,8. Leyla Zana ve arkadaşlarının serbest bırakılmalarını olumlu bulanların partilere göre dağılımı ise şöyledir: AK Partililer %32,0, CHP’liler %50,0, DYP’liler %43,2, MHP’liler %18,3, GP’liler %27,3, DEHAP’lılar %96,0, ANAP’lılar %26,3, SP’liler %52,0, diğer partililer %50,0, kararsızlar %35,4, hiçbir partiyi desteklemeyenler %34,6. “Leyla Zana ve arkadaşlarının serbest bırakılmalarının, ülkedeki terör

olaylarını

arttıracağını



yoksa

azaltacağını



düşünüyorsunuz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Arttıracağını düşünen %39,3, ne arttıracağını ne de azaltacağını düşünen %29,1, azaltacağını düşünen %17,7, fikir belirtmeyen %13,9. “TRT’de farklı dil ve lehçelerde yayınlar yapılması Türkiye’nin bütünlüğüne

bir

tehdit

oluşturmakta

mıdır?”

sorusuna

gelen

cevapların dağılımı şöyledir: Evet %30,8, hayır %61,8, fikir belirtmeyen %7,4. Farklı dil ve lehçelerde yayının Türkiye’nin bütünlüğüne tehdit oluşturacağını düşünenlerin partilere göre dağılımı ise şöyledir: AK Partililer %34,6, CHP’liler %26,3, DYP’liler %44,4, MHP’liler %58,5, GP’liler %46,5, DEHAP’lılar %5,4, ANAP’lılar %15,8, SP’liler %28,0, diğer partililer %11,8, kararsızlar %25,9, hiçbir partiyi desteklemeyenler %26,3. Aşağıda konuyla ilgili daha detaylı tablo ve grafikler yer almaktadır.

Pollmark 62 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Eski DEP milletvekilleri Leyla Zana ve arkadaşlarının Yargıtay tarafından tutukluluk hallerinin kaldırılarak serbest bırakılmalarını nasıl karşılıyorsunuz? 0,0

50,0

OLUMLU

38,1

47,1

OLUMSUZ

FİKRİM YOK

100,0

14,8

Partililere göre dağılım

OLUMLU %

OLUMSUZ %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

32,0

53,4

14,6

100,0

CHP

50,0

41,8

8,2

100,0

DYP

43,2

40,9

15,9

100,0

MHP

18,3

75,3

6,5

100,0

GP

27,3

63,6

9,1

100,0

DEHAP

96,0

2,7

1,3

100,0

ANAP

26,3

63,2

10,5

100,0

SP

52,0

28,0

20,0

100,0

Diğer

50,0

50,0

0,0

100,0

Kararsız

35,4

40,2

24,4

100,0

Hiçbiri

34,6

46,5

18,9

100,0

Pollmark 63 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Leyla Zana ve arkadaşlarının serbest bırakılmalarının, ülkedeki terör olaylarını arttıracağını mı yoksa azaltacağını mı düşünüyorsunuz? 0,0

50,0 39,3

ARTTIRACAKTIR NE ARTTIRACAK NE AZALTACAKTIR AZALTACAKTIR

FİKRİM YOK

100,0

29,1

17,7

13,9

Partililere göre dağılım

ARTTIRACAKTIR %

NE ARTTIRACAK NE AZALTACAKTIR %

AZALTACAKTIR %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

45,6

23,8

17,4

13,2

100,0

CHP

33,5

44,3

12,4

9,8

100,0

DYP

20,0

55,6

6,7

17,8

100,0

MHP

60,6

20,2

8,5

10,6

100,0

GP

50,0

31,8

13,6

4,5

100,0

DEHAP

5,3

18,7

70,7

5,3

100,0

ANAP

36,8

57,9

5,3

0,0

100,0

SP

32,0

16,0

32,0

20,0

100,0

Diğer

31,3

31,3

18,8

18,8

100,0

Kararsız

33,0

27,4

15,2

24,4

100,0

Hiçbiri

42,8

31,0

14,0

12,2

100,0

Pollmark 64 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

TRT’de farklı dil ve lehçelerde yayınlar yapılması Türkiye’nin bütünlüğüne bir tehdit oluşturmakta mıdır? 0,0

50,0

EVET

30,8

61,8

HAYIR

FİKRİM YOK

100,0

7,4

Partililere göre dağılım

EVET %

HAYIR %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

34,6

58,1

7,3

100,0

CHP

26,3

71,1

2,6

100,0

DYP

44,4

51,1

4,4

100,0

MHP

58,5

41,5

0,0

100,0

GP

46,5

51,2

2,3

100,0

DEHAP

5,4

91,9

2,7

100,0

ANAP

15,8

63,2

21,1

100,0

SP

28,0

64,0

8,0

100,0

Diğer

11,8

88,2

0,0

100,0

Kararsız

25,9

60,4

13,7

100,0

Hiçbiri

26,3

64,9

8,8

100,0

Pollmark 65 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Pollmark 66 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

YEDİNCİ BÖLÜM

ÇEŞİTLİ ETNİK GRUPLAR İLE İLGİLİ KANAATLER VE TÜRKİYE’NİN DOĞU-BATI ARASINDAKİ YERİ

Pollmark 67 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

YEDİNCİ BÖLÜMÜN ÖZETİ ÇEŞİTLİ ETNİK GRUPLAR İLE İLGİLİ KANAATLER VE TÜRKİYE’NİN DOĞU-BATI ARASINDAKİ YERİ Araplar ile ilgili kanaatlerin dağılımı şöyledir: Olumlu bulan %38,7, olumsuz bulan %45,8, fikir belirtmeyen %15,5. Yahudiler ile ilgili kanaatlerin dağılımı şöyledir: Olumlu bulan %14,1, olumsuz bulan %69,5, fikir belirtmeyen %16,4. Hristiyanlar ile ilgili kanaatlerin dağılımı şöyledir: Olumlu bulan %27,3, olumsuz bulan %51,9, fikir belirtmeyen %20,8. Kafkas ve Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ile ilgili kanaatlerin dağılımı şöyledir: Olumlu bulan %66,3, olumsuz bulan %15,4, fikir belirtmeyen %18,2. “Genel

olarak

Batı

medeniyeti

hakkında

nasıl

bir

kanaate

sahipsiniz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Olumlu bulan %54,0, olumsuz bulan %29,4, fikir belirtmeyen %16,7. Batı medeniyetini genel olarak olumlu bulanların partilere göre dağılımı ise şöyledir: AK Partililer %50,0, CHP’liler %70,1, DYP’liler %60,0, MHP’liler %42,6, GP’liler %59,1, DEHAP’lılar %64,9, ANAP’lılar %42,1, SP’liler %32,0, diğer partililer %58,8, kararsızlar %50,9, hiçbir partiyi desteklemeyenler %55,7. “Dünyayı Batı ve Doğu şeklinde iki blok olarak düşünecek olursak, sizce Türkiye hangi tarafta yer alıyor?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Batı’da yer aldığını düşünen %46,9, Doğu’da yer aldığını düşünen %36,5, fikir belirtmeyen %16,6. “Size göre, Doğu-Batı ikileminde Türkiye Batı’nın yanında mı yoksa Doğu’nun yanında mı yer almalı?” sorusuna gelen cevapların

Pollmark 68 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

dağılımı şöyledir: Batı’da yer almalı diyen %53,2, Doğu’da yer almalı diyen %29,2, fikir belirtmeyen %17,5. “Sizce, Türkiye uzun vadeli çıkarları bakımından ülke gruplarından en çok hangisiyle/hangileriyle işbirliği yapmalıdır?” sorusuna %53,0 Avrupa Birliği, %32,3 Türk Cumhuriyetleri, %24,1 Ortadoğu-İslam ülkeleri, %9,0 ABD, %3,5 diğer şeklinde cevap vermiştir. Yüzde 4,8 fikir belirtmezken %4,5 Türkiye’nin hiçbir ülke grubuyla işbirliği yapmasına gerek olmadığını belirtmiştir. “Yeniden dünyaya gelecek olsanız, bugün mevcut olan ülkelerden en çok hangisinin vatandaşı olarak doğmak istersiniz?” sorusuna %69,1 Türkiye, %3,6 ABD, %3,2 Almanya, %2,1 İsveç, %1,7 Fransa, %1,7 herhangi bir Avrupa ülkesi, %1,6 İsviçre, %1,6 İngiltere, %1,2 Küba ve %1,0 Hollanda şeklinde cevap vermiştir. Diğer ülkeleri belirtenlerin oranı %1’i geçmemekte, toplamda ise %7,6 yapmaktadır. Bu konuda fikir belirtmeyenlerin oranı %5,5’tir.

Aşağıda konuyla ilgili daha detaylı tablo ve grafikler yer almaktadır.

Pollmark 69 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Aşağıdaki dini ve etnik gruplar hakkında genel olarak nasıl bir kanaate sahipsiniz? 0%

10%

HRİSTİYANLAR

KAFKAS VE ORTA ASYA TÜRK CUMHURİYETLERİ

30%

40%

50%

38,7

ARAPLAR

YAHUDİLER

20%

60%

70%

80%

45,8

14,1

15,5

69,5

27,3

16,4

51,9

66,3

OLUMLU

20,8

15,4

OLUMSUZ

Pollmark 70 / 86

90% 100%

FİKRİM YOK

18,2

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Genel olarak Batı medeniyeti hakkında nasıl bir kanaate sahipsiniz? 0,0

50,0

OLIMLU

100,0

54,0

29,4

OLUMSUZ

FİKRİM YOK

16,7

Partililere göre dağılım

OLUMLU %

OLUMSUZ %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

50,0

34,5

15,5

100,0

CHP

70,1

17,5

12,4

100,0

DYP

60,0

28,9

11,1

100,0

MHP

42,6

42,6

14,9

100,0

GP

59,1

25,0

15,9

100,0

DEHAP

64,9

29,7

5,4

100,0

ANAP

42,1

5,3

52,6

100,0

SP

32,0

52,0

16,0

100,0

Diğer

58,8

35,3

5,9

100,0

Kararsız

50,9

23,6

25,5

100,0

Hiçbiri

55,7

28,1

16,2

100,0

Pollmark 71 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Dünyayı Batı ve Doğu şeklinde iki blok olarak düşünecek olursak, sizce Türkiye hangi tarafta yer alıyor? 0,0

50,0

BATIDA YER ALIYOR

100,0

46,9

DOĞUDA YER ALIYOR

36,5

FİKRİM YOK

16,6

Partililere göre dağılım

BATIDA YER ALIYOR %

DOĞUDA YER ALIYOR %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

43,7

41,3

15,0

100,0

CHP

67,0

23,7

9,3

100,0

DYP

71,1

17,8

11,1

100,0

MHP

42,6

45,7

11,7

100,0

GP

50,0

27,3

22,7

100,0

DEHAP

43,2

44,6

12,2

100,0

ANAP

73,7

15,8

10,5

100,0

SP

36,0

44,0

20,0

100,0

Diğer

47,1

41,2

11,8

100,0

Kararsız

45,6

34,1

20,4

100,0

Hiçbiri

34,9

38,9

26,2

100,0

Pollmark 72 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Size göre, Doğu-Batı arasında tercih yapacak olursa, Türkiye Batı’nın yanında mı yoksa Doğu’nun yanında mı yer almalı? 0,0

50,0

BATIDA YER ALMALI

100,0

53,2

DOĞUDA YER ALMALI

29,2

FİKRİM YOK

17,5

Partililere göre dağılım

BATIDA YER ALMALI %

DOĞUDA YER ALMALI %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

52,7

31,4

15,9

100,0

CHP

68,0

17,0

14,9

100,0

DYP

55,6

26,1

18,3

100,0

MHP

41,5

43,6

14,9

100,0

GP

72,1

18,6

9,3

100,0

DEHAP

35,1

44,6

20,3

100,0

ANAP

65,0

25,0

10,0

100,0

SP

16,0

72,0

12,0

100,0

Diğer

50,0

37,5

12,5

100,0

Kararsız

53,3

27,4

19,3

100,0

Hiçbiri

48,7

26,8

24,6

100,0

Pollmark 73 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Sizce, Türkiye uzun vadeli çıkarları bakımından ülke gruplarından en çok hangisiyle/hangileriyle işbirliği yapmalıdır? Birden fazla cevap alındığından toplam %100.0’ü geçmektedir.

0,0

50,0

AVRUPA BİRLİĞİ

53,0

TÜRK CUMHURİYETLERİ

32,3

ORTADOĞU-İSLAM ÜLKELERİ

24,1

9,0

ABD

DİĞER

100,0

3,5

FİKRİM YOK

4,8

HİÇBİRİ

4,5

Pollmark 74 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Yeniden dünyaya gelecek olsanız, bugün mevcut olan ülkelerden en çok hangisinin vatandaşı olarak doğmak isterdiniz? Açık uçlu soruya verilen cevaplardan derlenmiştir.

% Türkiye

69,1

ABD

3,6

Almanya

3,2

İsveç

2,1

Fransa

1,7

Herhangi bir Avrupa ülkesi

1,7

İsviçre

1,6

İngiltere

1,6

Küba

1,2

Hollanda

1,0

Diğer

7,6

Fikir belirtmeyen

5,6

TOPLAM

100,0

Pollmark 75 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Pollmark 76 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

SEKİZİNCİ BÖLÜM

SİYASİ PARTİLERİN DURUMU VE HÜKÜMETİN PERFORMANSI

Pollmark 77 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

SEKİZİNCİ BÖLÜMÜN ÖZETİ SİYASİ PARTİLERİN VE HÜKÜMETİN PERFORMANSI “Bugün milletvekili seçimi olsa, hangi partiye oy verirsiniz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: AK Parti %33,1, CHP %12,4, DYP %7,0, MHP %6,8, GP %1,2, DEHAP %5,2, ANAP %2,0, SP %1,4, diğer partiler toplam %4,5, kararsız %14,1 ve hiçbir partiyi desteklemeyen %12,3. Bu soruya gelen cevaplardan kararsız olduğunu ve hiçbir partiyi desteklemediğini belirten %26,4’lük kitle gözardı edildiğinde, yani bunların olası bir seçimde oy vermeyeceği kabul edildiğinde, partilerin oy oranı şu şekilde değişmektedir: AK Parti %45,0, CHP %16,8, DYP %9,5, MHP %9,2, GP %1,6, DEHAP %7,1, ANAP %2,7, SP %1,9, diğer partiler toplam %6,1. “Hükümetin

Haziran

ayında

gösterdiği

performansı

nasıl

buluyorsunuz?” sorusuna gelen cevapların dağılımı şöyledir: Başarılı bulan %56,0, başarısız bulan %30,2, fikir belirtmeyen %13,9. Partililere göre Hükümeti başarılı bulma oranları da şu şekilde seyretmektedir: AK Parti %87,2, CHP %34,2, DYP %55,6, MHP %41,1, GP %16,3, DEHAP %37,8, ANAP %31,6, SP %58,3, diğer partiler toplam %25,0, kararsız %50,7 ve hiçbir partiyi desteklemeyen %28,9.

Aşağıda konuyla ilgili daha detaylı tablo ve grafikler yer almaktadır.

Pollmark 78 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Bugün milletvekili seçimi olsa, hangi partiye oy verirsiniz? 3 Kasım 2002 milletvekili seçimi resmi sonucu (Toplam Kayıtlı Seçmen Sayısı Üzerinden) %

28 Mart 2004 İl Genel Meclisi seçimi resmi sonucu (Toplam Kayıtlı Seçmen Sayısı Üzerinden) %

TEMMUZ 2004 (Kararsız ve Hiçbiri diyenler dağıtılmadan) %

AK PARTİ

26,1

30,9

33,1

CHP

14,8

13,5

12,4

DYP

7,3

7,4

7,0

MHP

6,4

7,5

6,8

GENÇ PARTİ

5,5

1,9

1,2

DEHAP

4,7

3,8

5,2

ANAP

3,9

1,9

2,0

SAADET PARTİSİ

1,9

2,7

1,4

DİĞER

5,6

4,5

4,5

-

-

14,1

23,9

25,9

12,3

100,0

100,0

100,0

KARARSIZ OY VERMEYEN / HİÇBİRİ TOPLAM

Pollmark 79 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Bugün milletvekili seçimi olsa, hangi partiye oy verirsiniz?

3 Kasım2002 resmi sonucu (Geçerli oylar üzerinden) %

28 Mart 2004 İl Genel Meclisi seçimi resmi sonucu (Geçerli oylar üzerinden) %

TEMMUZ 2004 (Kararsız ve Hiçbiri dağıtılınca) %

AK PARTİ

34,3

41,7

45,0

CHP

19,4

18,2

16,8

DYP

9,6

10,0

9,5

MHP

8,4

10,1

9,2

GENÇ PARTİ

7,2

2,6

1,6

DEHAP

6,2

5,1

7,1

ANAP

5,1

2,6

2,7

SAADET PARTİSİ

2,5

3,6

1,9

DİĞER

7,3

6,1

6,1

100,0

100,0

100,0

TOPLAM

Pollmark 80 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

3 Kasım 2002 milletvekili seçiminden bugüne partiler arası oy kaymaları

DYP %

MHP %

GP %

DEHAP %

ANAP %

SP %

DİĞER %

OY VERMEYEN %

: 3 Kasım 2002 milletvekili seçiminde hangi partiye oy verdiniz? : Bugün milletvekili seçimi olsa hangi partiye oy verirsiniz?

CHP %

(Sütunlar) (Satırlar)

AK PARTİ %

→ ↓

AK PARTİ

85,7

5,6

29,8

12,1

21,6

5,8

15,8

20,0

12,3

19,7

CHP

1,7

66,1

0,0

0,0

5,4

0,0

0,0

0,0

3,5

5,2

DYP

0,4

0,8

36,2

0,0

0,0

0,8

0,0

0,0

1,8

0,2

MHP

0,9

0,0

0,0

78,0

0,0

0,0

5,3

0,0

0,0

2,4

GP

0,2

0,0

0,0

0,0

40,5

0,0

0,0

0,0

1,8

2,6

DEHAP

0,2

0,8

0,0

0,0

0,0

82,6

0,0

0,0

5,3

2,4

ANAP

0,4

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

36,8

0,0

0,0

0,2

SP

0,6

0,0

0,0

1,1

0,0

0,0

0,0

65,0

3,5

0,2

DİĞER

0,4

2,4

0,0

1,1

0,0

2,5

0,0

0,0

33,3

0,9

KARARSIZ

5,0

13,3

23,4

3,3

24,3

4,1

26,3

15,0

22,8

29,3

HİÇBİRİ

4,6

10,9

10,6

4,4

8,1

4,1

15,8

0,0

15,8

36,9

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

TOPLAM

3 Kasım 2002’deki oylarını AK Parti %85,7 ve CHP %66,1 oranlarında korumaktadır. Bugün seçim olması halinde, 3 Kasım’da AK Parti’ye oy verenlerin %85,7’si, CHP’ye oy verenlerin %5,6’sı, DYP’ye oy verenlerin %29,8’i, MHP’ye oy verenlerin %12,1’i, GP’ye oy verenlerin %21,6’sı, DEHAP’a oy verenlerin %5,8’i, ANAP’a oy verenlerin %15,8’i, SP’ye oy verenlerin %20’si, diğer partilere oy verenlerin %12,3’ü ve oy kullanmamış olanların %19,7’si AK Parti’ye oy vereceğini belirtmektedir.

Pollmark 81 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Hükümetin Haziran ayında gösterdiği performansı nasıl buluyorsunuz? 0,0

50,0

BAŞARILI

56,0

30,2

BAŞARISIZ

FİKRİM YOK

100,0

13,9

Partililere göre dağılım

BAŞARILI %

BAŞARISIZ %

FİKRİM YOK %

TOPLAM %

AK Parti

87,2

6,8

6,0

100,0

CHP

34,2

53,4

12,4

100,0

DYP

55,6

40,0

4,4

100,0

MHP

41,1

46,3

12,6

100,0

GP

16,3

74,4

9,3

100,0

DEHAP

37,8

48,6

13,5

100,0

ANAP

31,6

47,4

21,1

100,0

SP

58,3

33,3

8,3

100,0

Diğer

25,0

75,0

0,0

100,0

Kararsız

50,7

24,4

24,8

100,0

Hiçbiri

28,9

46,1

25,0

100,0

Pollmark 82 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

DOKUZUNCU BÖLÜM

ARAŞTIRMA BÖLGELERİ VE ÖRNEKLEMİN ÖZELLİKLERİ

Pollmark 83 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Araştırma Bölgeleri SAYI

%

ADANA

209

12,8

ANKARA

255

15,6

ERZURUM

147

9,0

İSTANBUL

404

24,7

İZMİR

272

16,6

SAMSUN

201

12,3

DİYARBAKIR

148

9,0

1636

100,0

TOPLAM

Pollmark 84 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Örneklemin demografik özellikleri SAYI

%

Kadın

650

39,7

Erkek

986

60,3

18-25

523

32,0

26-35

486

29,7

36-45

300

18,3

46-60

261

16,0

61 ve yukarı

66

4,0

Evli

906

55,3

Bekar

678

41,4

Dul / Boşanmış

54

3,3

Mezun değil

80

4,9

İlkokul

362

22,1

Ortaokul

249

15,2

Lise

662

40,5

Üniversite

262

16,0

Lisansüstü

21

1,3

1636

100,0

CİNSİYET

YAŞ GRUPLARI

MEDENİ DURUM

EĞİTİM

TOPLAM

Pollmark 85 / 86

NATO VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ARAŞTIRMASI

Örneklemin demografik özellikleri (devam) SAYI

%

Esnaf / Sanatkar

510

31,2

Devlette veya özel sektörde vasıflı işçi, şef veya forman

115

7,0

Maaşlı, yevmiyeli ya da mevsimlik olarak çalışan vasıfsız işçi veya hizmetli

157

9,6

Devlet memurları, özel sektörde çalışan ancak yönetici olmayan

99

6,1

Devlette genel müdür veya özel sektörde üst düzey yönetici

9

0,6

Devlette müdür veya özel sektörde orta düzey yönetici

12

0,7

Şirket sahibi veya ortağı

24

1,5

Devlette, özel sektörde veya kendi hesabına çalışan profesyonel, serbest meslek erbabı (Doktor, avukat, mimar, mühendis, mali müşavir, eczacı, vb.

40

2,4

Öğrenci

162

9,9

Ev hanımı / Ev kızı

311

19,0

Polis, subay, astsubay, vb. emniyet ya da TSK mensubu

7

0,4

Çiftçi, balıkçı

3

0,2

Emekli

94

5,7

İşsiz

93

5,7

1636

100,0

MESLEK

TOPLAM

Pollmark 86 / 86